In 2025 schreef ik wekelijks een blog over leiderschap. Deze blogs zijn een reflectie op wat ik door de jaren heen heb geleerd.
Vanaf mijn eerste stappen als beginnend marketeer bij Unilever tot aan de bestuurlijke rollen die ik vandaag vervul. Het zijn lessen die vorm hebben gekregen in de praktijk, vaak door vallen en opstaan.
Terugkijkend zie ik zeven kernthema’s die mijn reis als leider hebben gevormd. Zeven lessen die me hebben gebracht waar ik nu ben.
- 1. Van controleren naar vertrouwen
Vroeger was mijn leiderschapsstijl meer directief. Niet micromanagen, maar wel duidelijke sturing geven en verwachten dat die koers werd gevolgd. Het leverde resultaten, maar teams groeiden niet optimaal. Initiatief bleef achter, innovatie was beperkt.
Door de jaren heen heb ik geleerd dat minder sturing meer eigenaarschap creëert. Door ruimte te geven voor eigen inbreng ontwikkelen mensen zich sneller. Ze voelen zich verantwoordelijk voor hun resultaten.
Ik ben destijds van controleren naar dienen gegaan. Die verschuiving vraagt om bewuste keuzes: vaker luisteren dan spreken, erkennen dat je niet alle antwoorden hebt, en verschuiven van ‘wat kan mijn team voor mij doen?’ naar ‘wat kan ik voor mijn team betekenen?’
- 2. Kwetsbaarheid is geen zwakte
Als leider verwachten mensen vaak dat je het antwoord hebt. Maar soms is het eerlijkste en moedigste dat je kunt zeggen: “Ik weet het niet.”
Lange tijd vond ik hulp vragen lastig. Niet alleen omdat ik dacht dat een professional met een stevige compensatie alles zelf moest kunnen, maar ook door de overlevingsrol van de ‘jonge held’ uit mijn jeugd. Ik leerde vroeg om kwetsbaarheid weg te stoppen en verantwoordelijkheid te nemen.
Maar inmiddels heb ik ontdekt: hulp vragen is geen zwakte, het is een kracht. Het laat zien dat je bereid bent te groeien, dat je anderen vertrouwt en dat je samen verder komt dan alleen. Die momenten waarop ik open ben geweest over mijn twijfels en hulp heb gevraagd, hebben me sterker en effectiever gemaakt.
Echte verbinding ontstaat niet door perfectie, maar door de moed om het masker af te zetten. Door te laten zien wie je echt bent, inclusief je kwetsbaarheden. Dat inzicht heeft jaren gekost, maar het heeft mijn manier van leidinggeven fundamenteel veranderd.
- 3. Praat over wat er echt toe doet
Veel mensen duiken bij elke vraag direct de inhoud in. Structuur, planning, KPI’s. Lekker veilig bij de feiten blijven. Maar zodra het gesprek verschuift naar de onderstroom – emoties, onzekerheid – ontstaat vaak weerstand.
En toch is het juist daar waar het echte gesprek plaatsvindt. Waar zichtbaar wordt waarom projecten blijven haperen. Waarom energie weglekt. Waar mensen afhaken zonder het hardop te zeggen.
In het begin van mijn loopbaan voelde ik me pas waardevol als ik iets kon oplossen. Dus richtte ik me op feiten en concrete antwoorden. Tot ik leerde dat sommige situaties geen oplossing vragen, maar een ander gesprek. Eén waarin ruimte is voor twijfel, verschil van perspectief en wat meestal onbesproken blijft.
George Kohlrieser noemt dit ‘putting the fish on the table’, bespreek spanningen en problemen open en eerlijk. Want als je de vis niet op tafel legt, stapelen irritaties zich op en lekt energie weg die naar groei kan gaan.
Leiderschap vraagt dus niet alleen sturen op inhoud, maar ook het lef om te benoemen wat onderhuids speelt. Om woorden te geven aan wat iedereen voelt, maar niemand zegt. Dat vraagt moed. Want vaak wordt het eerst ongemakkelijker voordat het beter wordt. Maar de opbrengst is groot: meer openheid, meer vertrouwen en uiteindelijk een betere samenwerking.
- 4. Voortgang is belangrijker dan perfectie
Jarenlang dacht ik dat kwaliteit altijd een acht of hoger moest zijn. Maar ik heb geleerd dat die overtuiging groei in de weg staat. Soms is het beter om bewust te kiezen voor een zes omdat voortgang belangrijker is dan perfectie.
Door die eerste versie op tafel te leggen, ontstaat ruimte voor anderen om mee te denken. Voor een gesprek. Voor gezamenlijke verbetering. En dat creëert eigenaarschap. Het bouwt aan een cultuur waarin leren belangrijker is dan perfect zijn.
Dit geldt ook voor strategie. Veel leiders zijn sterk in het maken van mooie plannen. Maar het echte werk begint pas bij mobilisatie – hoe komt een strategisch idee van papier tot uitvoering? Dat vraagt om eigenaarschap organiseren, keuzes vertalen naar concrete plannen, en prioriteiten zichtbaar maken in tijd en capaciteit.
- 5. De leider als gids en leerling
Sterke leiders geven richting. Maar de beste leiders blijven ook leerlingen. In een wereld die razendsnel verandert, is deze balans cruciaal. Een leider die niet blijft leren, loopt het risico achterop te raken.
Ik kreeg mijn allereerste leiderschapsboek als beginnend manager bij Unilever: The 7 Habits of Highly Effective People van Stephen Covey. Inmiddels tientallen jaren geleden, maar de inzichten zijn me altijd bijgebleven. En ik ben nooit gestopt met leren.
Want ook als je al jaren leidinggeeft, blijft ontwikkeling noodzakelijk. Rollen veranderen. Context verandert. En jij als leider verandert mee, mits je bereid bent om jezelf af en toe eerlijk in de spiegel aan te kijken.
Wat me daarbij heeft geholpen was nieuwsgierigheid als motor. Al sinds mijn jeugd wilde ik begrijpen hoe dingen werken. Die drang om te snappen wat er onder de oppervlakte gebeurt, is nooit verdwenen. En juist die nieuwsgierigheid helpt me om aannames te onderzoeken, mijn blik te verruimen en soms gewoon anders te kijken.
- 6. Cultuur ontstaat door gedrag, niet door woorden
Het is een zin die ik regelmatig uitspreek: cultuur is gedrag dat je toestaat. Hij vat scherp samen hoe cultuur echt ontstaat. Niet door kernwaarden op posters te zetten, maar door het gedrag dat je als leider toestaat in de praktijk.
Edgar Schein vatte het treffend samen: cultuur ontstaat uit wat leiders belonen, negeren of corrigeren. Bewust of onbewust. Niet de mooie woorden vormen de cultuur, maar de reactie op concreet gedrag. Die les heb ik in meerdere organisaties geleerd, soms op de harde manier.
Dit geldt ook voor strategie. Bedrijfsstrategie wordt nog steeds gezien als een document, maar de echte strategie herken je aan het dagelijks gedrag van mensen. Hoe ze omgaan met dilemma’s, prioriteiten stellen en besluiten nemen onder druk. Strategie is wat je doet, niet wat je schrijft.
Succesvolle strategie vraagt dus om voorbeeldgedrag van leiders, collectieve betrokkenheid, ruimte voor reflectie en dialoog, en de moed om actief bij te sturen als omstandigheden veranderen. Want strategie is geen routekaart, maar een kompas.
- 7. Veiligheid als basis voor groei
Leiderschap gaat niet alleen over het creëren van een prettige werkomgeving. Uiteindelijk draait het om de resultaten die je met je team behaalt. Maar hoe vind je die balans tussen veiligheid en resultaat?
Ik herinner me nog scherp een moment dertig jaar geleden, als beginnend marketeer bij Unilever. Mijn manager nam me apart en vroeg: “Hoe zou jij zo’n brandswitch aanpakken?” Hij luisterde. Stelde vragen. Liet me nadenken. Hij wist natuurlijk exact wat er moest gebeuren. Maar hij gebruikte het moment om mij te laten leren, zelf na te denken en verantwoordelijkheid te nemen.
Dat is Secure Base Leadership. Een aanpak die lef, groei en goede prestaties mogelijk maakt. Een secure base is iemand die veiligheid biedt en uitdaagt. Die vertrouwen geeft, maar ook stimuleert om buiten je comfortzone te stappen.
De valkuil van veel leiders? Ze zetten mensen aan tot flinke prestaties, maar vergeten de veiligheid van een vangnet te bieden. En zonder dat vangnet blijven mensen binnen de lijntjes kleuren. Uit angst om te falen.
Pas in de juiste balans groeien teams uit tot een plek waar mensen zich ontwikkelen en samen echt impact maken. Veiligheid zorgt ervoor dat mensen durven leren en risico’s aan durven gaan. Resultaatgerichtheid maakt dat verwachtingen helder zijn en dat je elkaar ook aanspreekt wanneer prestaties achterblijven.
Dit betekent ook: mensen ontmoeten waar ze zijn, niet waar jij vindt dat ze zouden moeten zijn. Iedereen leert op zijn eigen manier, in een ander tempo en met een unieke context. Echte ontwikkeling begint bij het ontmoeten van mensen waar ze zijn.
Wat deze reis me heeft geleerd
Deze zeven lessen zijn geen checklist die je één keer afvinkt. Het zijn lessen waar ik dagelijks mee oefen. Soms lukt het beter dan andere keren. En dat is precies het punt: leiderschap vraagt onderhoud. Steeds opnieuw.
Door verschillende rollen – van marketeer tot ondernemer, van consultant tot bestuurder – is mijn kijk op leiderschap steeds scherper geworden. Ik blijf leren van momenten waarin het niet lukte, waarin ik fout zat, waarin ik anders had moeten handelen.
Wat me het meest is bijgebleven uit deze reis? Dat leiderschap niet draait om controle, perfectie of alle antwoorden hebben. Het draait om moed, om verbinding en om de bereidheid te blijven leren, ook na decennia ervaring.