Ongemakkelijk om te lezen? Dan snap je waarom we hier liever niet over praten.
Toch laten onderzoeken dit zien. Italiaanse wetenschappers Pluchino, Rapisarda en Biondo simuleerden duizenden loopbanen over een periode van veertig jaar (2018).
Hun conclusie: talent is nodig, maar de mensen die het meest succesvol worden zijn zelden de meest getalenteerden. Het zijn vaak mensen met gemiddeld talent en bovengemiddeld veel geluk.
Dat sluit aan bij wat econoom Robert Frank beschrijft in Success and Luck (2016): toeval speelt een veel grotere rol in levensuitkomsten dan we willen toegeven. Ongeveer de helft van inkomensverschillen wereldwijd wordt zelfs verklaard door het land waar je geboren bent en de verdeling van welvaart daar, niet door inzet of talent.
Kijk eens naar je eigen loopbaan. Waar ben je geboren? Wanneer kwam die ene vacature vrij? Wie las toevallig jouw cv? Wie kwam je onderweg tegen? Het zijn allemaal toevalligheden die mede bepalen of je ‘succes’ hebt.
Ik heb geluk gehad dat mijn, helaas afgelopen maand overleden, moeder de rector van mijn VWO overtuigde mij niet van school te verwijderen (omdat ik nogal irritant was en niets deed).
Ik heb geluk met Luyendijk’s zeven maatschappelijke privileges (‘7 vinkjes’) waar van alles over te zeggen valt, maar die mij ongetwijfeld hebben geholpen.
Ik kwam toevallig een recruiter tegen bij Unilever die erg in mij geloofde en die een ongebruikelijke extra selectieronde voor mij organiseerde – een gesprek met een selectiepsycholoog – omdat mijn resultaten er wel heel perfect uitzagen.
En toen moest mijn werkende leven nog beginnen.
Dit is geen pleidooi tegen hard werken. Zonder inzet en talent kom je nergens. Maar het vraagt wel om bescheidener te zijn over eigen succes, om voorzichtiger te zijn met simpele succesverhalen, milder naar anderen, en realistischer over wat maakbaar is.
Wat is jouw eerlijkste antwoord: hoeveel procent van jouw succes is geluk?